Монгол

ХАНYЭМС 2003

Other Household Health Survey [hh/hea]

Монгол Улсын хүн амын нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн үндэсний хэмжээний 2 дахь удаагийн судалгааг 2003 онд зохион байгуулсан. Судалгааг Үндэсний статистикийн газар эрхлэн явуулж, Эрүүл мэндийн яам гол захиалагч, мэдээллийн хэрэглэгчийн хувьд судалгааны удирдах зөвлөл, ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүнд нарийн мэргэжлийн ажилтнуудаа оролцуулж, идэвхитэй хамтран ажилласан юм.НҮБ-ын Хүн Амын Сан улс орныг дэмжих гурав дахь хөтөлбөрийн хүрээнд техникийн туслалцаа үзүүлж, энэхүү судалгааг бүхэлд нь санхүүжүүлсэн билээ. Анхны нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн судалгааг 1998 онд зохион байгуулж байсан. Нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн хоёр дахь удаагийн судалгааны дүн 1998 онд явуулсан анхны судалгааны мэдээлэлтэй зэрэгцүүлэх бүрэн боломжтой бөгөөд төрөлт, нялхасын нас баралт, гэр бүл төлөвлөлт, эх хүүхдийн эрүүл мэнд, БЗДХ, ХДХВ/ДОХ–ын мэдлэг, хандлага, үр хөндөлтийн талаарх мэдээллийг эхний судалгааны үр дүнг баяжуулан гүйцэтгэсэн болно. Уг судалгаагаар цуглуулсан өргөн хүрээтэй мэдээллийг гүнзгийрүүлэн судлах боломж судалгааны байгууллагууд болон мэргэжлийн судлаачдын өмнө нээлттэй байгаа болно.

2003 оны Хүн амын Нөхөн үржихүйн судалгааны мэдээллийн цар хүрээ:

Өрхийн асуулгын хүрээнд:

- Өрхийн бүртгэл,өрхийн тэргүүлэгчтэй ямар хамааралтай болох

- Орон сууцны байдал

- Өрхийн сарын дундаж орлого

Эмэгтэйчүүдийн асуулгын хүрээнд:

- Нөхөн үржихүй

- Гэр бүл төлөвлөлт

- Эхийн эрүүл мэнд, жирэмслэлт, хөхөөр хооллуулах, хүүхдийн эрүүл мэнд, сүүлийн таван жилийн үр хөндөлт, зулбалт, амьгүй төрөлт;

- Жирэмслэхээс сэргийлэх арга, хэрэгслийн талаарх мэдлэг, хүртээмж,түүний хэрэглээ

- Гэрлэлтийн байдал

- Төрөлтийн төсөөлөл;

- Ажил эрхлэлт, нөхрийн тухай асуултууд;

- Бэлгийн замын халдварт өвчин (БЗХӨ), дархлал олдмол хомсдолын (ДОХ) талаарх мэдлэг.

Нөхрийн асуулгын хүрээнд:

- Нөхөн үржихүй

- Гэр бүл төлөвлөлт

- Жирэмслэхээс сэргийлэх арга, хэрэгслийн талаарх мэдлэг, хүртээмж,түүний хэрэглээ

- Бэлгийн замын халдварт өвчин (БЗХӨ), дархлал олдмол хомсдолын (ДОХ) талаарх мэдлэг.

Монгол Улсын хүн амын нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн 2003 оны судалгаа нь Монгол улсыг бүхэлд нь хамарсан үндэсний хэмжээний болон бүсийн (5 бүс - Баруун, Төв, Зүүн, Өмнөд, Улаанбаатар) төлөөлөлтэй түүвэр судалгаа юм.

Өрхөд байгаа 15-49 насны бүх эмэгтэйчүүдээс гадна тухайн өрхөд судалгаа явахын өмнөх шөнө хоносон 15-49 насны эмэгтэйчүүдээс эмэгтэйчүүдийн асуулгын хуудсаар, түүврийн анхан шатны нэгж тус бүрээс ярилцлага өгсөн гэр бүлтэй таван эмэгтэй тутмын 3 нөхрөөс нь нөхрийн асуулгын хуудсаар тус тус ярилцлага авсан.

2008-02-29

Хувилбар 1.0

DDI-MNG-ҮСГ-MN-ХАНYЭМС-2003-v1.0

Судалгааг аль ч өрх сонгогдож болох тэнцүү магадлал бүхий 2 үе шаттай түүврийн аргыг ашиглан явуулав. Энэ нь өмнөх 1998 оны судалгааны мэдээлэлтэй бүрэн харьцуулах боломжтой гэсэн үг юм. Улс орон даяар баг, хороо бүр дээр жил болгон шинэчлэгдэн хөтлөгдөж байдаг өрх, хүн амын бүртгэлийн жагсаалтыг түүвэрлэлтийн хүрээ болгон авсан. Түүвэрлэлтийн хүрээний мэдээллийн үнэн зөв байдлыг сайжруулах ажлыг 2002 оны 4-р улирал, 2003 оны эхний улиралд хийж мөн оны хагас жилийн мэдээлэлд үндэслэн түүвэрлэлтийг хийсэн болно.

Түүвэрлэгдсэн баг, хороо болон өрхийн тоо, Монгол улс, 2003 он

Түүвэрлэгдсэн нэгжийн Түүвэрлэгдсэн
(баг, хороо) дугаар өрхийн тоо

Архангай 1-13 390
Баян-Өлгий 14-23 300
Баянхонгор 24-34 330
Булган 35-42 240
Говь-Алтай 43-50 240
Дорноговь 51-56 180
Дорнод 57-64 240
Дундговь 65-70 180
Завхан 71-80 300
Өвөрхангай 81-94 420
Өмнөговь 95-100 180
Сүхбаатар 101-107 210
Сэлэнгэ 108-118 330
Төв 119-129 330
Увс 130-139 300
Ховд 140-149 300
Хөвсгөл 150-164 450
Хэнтий 165-173 270
Дархан-Уул 174-182 270
Улаанбаатар хот 183-269 2610
Орхон 270-279 300
Говьсүмбэр 280 300

Дүн 8400

Ийм төрлийн судалгааг явуулахад анхан шатны нэгжээс 25-30 өрхийг сонгон авахад төлөөлөх чадвар нь сайн болох нь 1998 оны судалгаа болон ижил төрлийн судалгаа хийсэн бусад орны туршлагаар нотлогдсон юм. Эл байдлыг үндэслэн энэ удаагийн судалгаанд нэг түүвэр нэгжээс 30 өрх сонгон авсан. (Хамгийн төлөөлөл сайтай түүвэрлэлтийн нэгжийн "сонголт" нь түүвэрлэлтийн нэгжүүд хоорондын болон түүвэрлэлтийн нэгж доторхи гол гол үзүүлэлтүүдийн ялгаатай байдлаас шалтгаална. Гэхдээ үүнийг зөвхөн судалгаа явуулсны дараа тодорхойлно.)
Судалгаанд нийт өрхийн 1.47 хувь буюу 8400 өрхийг хамруулахаар төлөвлөсөн учраас бидэнд нийт 280 анхан шатны нэгжийг түүвэрлэх шаардлага гарч, баг, хороог түүвэрлэлтийн анхан шатны нэгж (ТАШН) болгож, нийт 1674 ТАШН-үүдийг аймаг болон сумдаар нь эхнээс нь дугаарлан жагсаасан. Түүвэрлэлтийн анхан шатны 280 нэгжийг сонгохдоо эхний ТАШН-ийг санамсаргүй байдлаар сонгон өрхийн тоотой шууд пропорционалаар дараа дараагийн ТАШН-үүдийг сонгов. Нэг ТАШН-ийн хүрээнд өрхүүдийг сонгохдоо түүвэрлэлтийн анхны өрхийг санамсаргүй байдлаар эхлээд сонгон авч, дараа нь тухайн ТАШН дэх өрхийн нийт тоотой шууд пропорционалиар дараагийн сонгогдох өрхийг товлосон. Сонгогдсон өрхүүдээс өрхийн асуулгын хуудасны дагуу ярилцлага авсан болно. Өрхөд байгаа 15-49 насны бүх эмэгтэйчүүдээс гадна тухайн өрхөд судалгаа явахын өмнөх шөнө хоносон 15-49 насны эмэгтэйчүүдээс эмэгтэйчүүдийн асуулгын хуудсаар, ярилцлага авсан. ТАШН тус бүрээс ярилцлага өгсөн гэр бүлтэй таван эмэгтэй тутмын 3 нөхрөөс нь нөхрийн асуулгын хуудсаар тус тус ярилцлага авсан.

Судалгааны хамралтын байдал байршлаар,Монгол Улс,2003 он

Хот Хөдөө Бүгд

Сонгогдсон өрх 4350 4050 8400
Ярилцлага авсан өрхийн тоо 4349 4050 8399
Хамруулалтын хувь 100.0 100.0 100.0
Сонгогдсон эмэгтэйчүүд 5005 4377 9382
Ярилцлага авсан эмэгтэйчүүд 4972 4342 9314
Хамруулалтын хувь 99.3 99.2 99.3
Сонгогдсон нөхөр 2134 2095 4229
Ярилцлага авсан нөхрүүд 2121 2091 4212
Хамруулалтын хувь 99.4 99.8 99.6

Хүн амын нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн 2003 оны судалгаа нь үндэсний хэмжээний төлөөлөлтэй түүвэр судалгаа юм.

Судалгааны мэдээллийг компьютерт оруулах ажил 2003 оны 10-р сарын 20-ноос 2004 оны 3-р сарын 1-нийг дуустал үргэлжилсэн. Компьютерийн файлуудыг шалган засварлах ажлыг 4-р сарын дунд үеэр дуусгав. Судалгааны мэдээллийг оруулах болон боловсруулах ажилд олон улсын "Макро" институтэд боловсруулагдсан компьютерийн ISSA багц программыг ашигласан юм. Үр дүнгийн хүснэгтүүдийг 2004 оны 2-р дугаар сараас эхлэн 4 сарын турш боловсруулж, гарган авсан. Мэдээллийг оруулах, мэдээллийн чанарыг шалгах, үр дүнгийн хүснэгтүүдийг боловсруулах ажлыг НҮБ-ын Улс орныг дэмжих багийн мэргэжилтнүүдийн хяналт, зөвлөмжийн дор үндэсний боловсон хүчнүүд хийж гүйцэтгэсэн. ХАНҮЭМС-ны үндсэн тайланг Үндэсний статистикийн газрын мэргэжилтнүүд, ЭМЯ, түүний харъяа байгууллагын судлаач нартай хамтран бичсэн болно.

ХАНҮЭМС-ны ерөнхий үйл явц


Төлөвлөсөн ажил Эхэлсэн Дууссан

Судалгааны бэлтгэлийг хангах 01.09.02 01.09.03
Туршилтын судалгаа хийх 15.02.03 15.03.03
Мэдээлэл цуглуулах 04.09.03 26.12.03
Мэдээлэл оруулах, боловсруулах 20.10.03 01.03.04
Үр дүнгийн хүснэгтүүдийг боловсруулах 01.12.03 01.04.04
Үр дүнгийн хүснэгтүүдийг авах 01.03.04 15.06.04
Тайлан илтгэлийг гаргах 15.03.04 15.08.04